in ,

მეცნიერებმა შექმნეს შავი ხვრელი რომელიც ისე მოიქცა, როგორც ამას სტივენ ჰოკინგი ამბობდა

შავი ხვრელი ლაბორატორიაში – სტივენ ჰოკინგის პროგნოზი გამართლდა

შავი ხვრელი

1974 წელს, სტივენ ჰოკინგმა წამოაყენა თეორია, რომლის მიხედვითაც, სამყაროს უბნელესი გრავიტაციული მონსტრები, შავი ხვრელები სულაც არ უნდა ყოფილიყვნენ ისეთი ვარსკვლავთმშთანმთქმელები, როგორც ეს ასტრონომებს წარმოედგინათ; ჰოკინგის აზრით, ისინი სპონტანურად გამოყოფდნენ სინათლეს — ფენომენი, რომელსაც ახლა ჰოკინგის რადიაცია ეწოდება.

პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ ასტრონომებს ჯერ არასოდეს უნახავთ ჰოკინგის იდუმალი რადიაცია; თუ გავითვალისწინებთ, რომ ის ძალიან მკრთალი უნდა იყოს, ალბათ ვერც ვერასოდეს ნახავენ. სწორედ ამიტომ, მეცნიერებმა ახლახან საკუთარი შავი ხვრელები შექმნეს.

ეს ისრაელის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის, ტექნიონის მკვლევრებმა შეძლეს. რამდენიმე ათასი ატომისგან მათ შავი ხვრელის ანალოგი შექმნეს. ისინი ცდილობდნენ დაემტკიცებინათ ჰოკინგის ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი წინასწარმეტყველებიდან ერთი, რომლის მიხედვითაც, ჰოკინგის რადიაცია წარმოიშობა არაფრისგან და მისი სიძლიერე დროთა განმავლობაში არ იცვლება, ანუ სტაციონარულია.

„შავი ხვრელი უნდა ასხივებდეს შავი სხეულის მსგავსად, რომელიც არსებითად თბილი ობიექტია და გამუდმებით გამოყოფს ინფრაწითელ რადიაციას. ჰოკინგმა ივარაუდა, რომ შავი ხვრელები რეგულარულ ვარსკვლავებს ჰგავს, რომლებიც მუდმივად გამოყოფენ გარკვეული ტიპის რადიაციას. სწორედ ამის დადასტურება გვსურდა ჩვენს კვლევაში და ეს შევძელით“, — ამბობს კვლევის თანაავტორი, ისრაელის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფიზიკის ასოცირებული პროფესორი ჯეფ სტაინჰაუერი.

მოვლენათა ჰორიზონტი

შავი ხვრელის გრავიტაცია იმდენად მძლავრია, რომ მისგან გაქცევა სინათლესაც არ ძალუძს, მას შემდეგ, რაც ფოტონი, ანუ სინათლის ნაწილაკი მის უკან არდაბრუნების წერტილს, იგივე მოვლენათა ჰორიზონტს გადაკვეთს. ამ საზღვრიდან გამოსაქცევად, ნაწილაკმა ფიზიკის კანონები უნდა დაარღვიოს და სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად გადაადგილდეს.

როგორც ჰოკინგმა აჩვენა, მიუხედავად იმისა, რომ გაქცევა არაფერს ძალუძს, რაც მოვლენათა ჰორიზონტს გადაკვეთს, შავი ხვრელი მაინც შეიძლება სპონტანურად გამოყოფდეს სინათლეს ამ საზღვრიდან და ამის მიზეზი კვანტური მექანიკა და ე. წ. ვირტუალური ნაწილაკები უნდა იყოს.

ჰაიზენბერგის გაურკვევლობის პრინციპის მიხედვით, სივრცის სრულ ვაკუუმშიც კი არის ვირტუალური ნაწილაკები, რომლებიც უცაბედად ჩნდებიან და ქრებიან. საპირისპირო ენერგიის მქონე ეს გაკვრითი ნაწილაკები ერთმანეთს მყისიერად სპობენ. თუმცა, მოვლენათა ჰორიზონტთან არსებული უკიდურესი გრავიტაციული მიზიდვის გამო, ჰოკინგმა ივარაუდა, რომ ფოტონების წყვილი შეიძლება გაიყოს, ერთი ნაწილაკი შავმა ხვრელმა შთანთქას, მეორე კი სივრცეში გაიქცეს. შთანთქმულ ნაწილაკს უარყოფითი ენერგია აქვს და შავ ხვრელს ენერგიას მასის სახით აკლებს, გაქცეული ფოტონი კი ჰოკინგის რადიაცია ხდება. მხოლოდ ამ გზით, თუ საკმარის დროს მივცემთ (სამყაროს ასაკზე გაცილებით მეტს), შავი ხვრელი მთლიანად უნდა აორთქლდეს.

„ჰოკინგის თეორია რევოლუციური იყო, რადგან მან გააერთიანა კვანტური დარგის თეორიის ფიზიკა ზოგად ფარდობითობასთან, აინშტაინის თეორიასთან, რომელიც აღწერს, როგორ ამრუდებს მატერია სივრცე-დროს“, — ამბობს სტაინჰაუერი.

მისივე თქმით, ფიზიკურ მაგალითებზე ამ ორი თეორიის კომბინაციის შესწავლა ჯერ კიდევ გვეხმარება ფიზიკის ახალი კანონების ძებნაში. ადამიანებს ამ კვანტური რადიაციის დადასტურება გვსურს, მაგრამ რეალური შავი ხვრელის შემთხევაში ეს ძალიან რთულია, რადგან ჰოკინგის რადიაცია ზედმეტად სუსტია კოსმოსის ფონურ რადიაციასთან შედარებით

ამ პრობლემამ სტაინჰაუერსა და მის კოლეგებს საკუთარი შავი ხვრელის შექმნა შთააგონა — უსაფრთხო და რეალურზე გაცილებით პატარის.

შავი ხვრელის ანალოგი

მკვლევართა მიერ ლაბორატორიაში შექმნილი შავი ხვრელი შედგებოდა დენადი აირის დაახლოებით 8000 რუბიდიუმის ატომისგან, რომლებიც თითქმის აბსოლუტურ ნულ ტემპერატურამდე გააციეს და ადგილზე ლაზერული ნაკადით გააჩერეს. ამ გზით მათ შექმნეს მატერიის იდუმალი მდგომარეობა, ბოზე-აინშტაინის კონდენსატი (BEC), რომელშიც ათასობით ატომი ერთობლივად, უნისონში მოქმედებენ ისე, თითქოს ერთი ატომი იყოს.

მეორე ლაზერული ნაკადის გამოყენებით, ჯგუფმა პოტენციური ენერგიის შვერილი შექმნეს, რომლის გამოც, აირი ისე მიედინებოდა, როგორც წყალი ჩანჩქერიდან, შესაბამისად, წარმოქმნიდა მოვლენათა ჰორიზონტს, სადაც აირის ერთი ნახევარი ბგერის სიჩქარეზე სწრაფად მიედინებოდა, მეორე ნახევარი კი ნელა. ამ ექსპერიმენტში ჯგუფი ეძებდა აირში სპონტანურად წარმოქმნილ ფონონთა წყვილს, ანუ ტალღების კვანტურ ბგერებს და არა ფოტონთა წყვილს.

სტაინჰაუერის განმარტებით, ნელა მოძრავ ნახევარში ფონონს აირის დინების საწინააღმდეგოდ უნდა ემოძრავა, შვერილისგან შორს, სწრაფად დენად ნახევარში კი ფონონი უნდა ჩაეჭედა დენადი გაზის ზებგერით სიჩქარეს.

„წარმოიდგინეთ, რომ ცდილობთ გაცუროთ ისეთი დინების საწინააღმდეგოდ, რომელიც იმაზე ჩქარია, რომელშიც თქვენ ცურვა შეგიძლიათ. სწორედ ასე იქნება, შავ ხვრელს შიგნით რომ იყოთ — შეუძლებელია, მოვლენათა ჰორიზონტამდე მიაღწიოთ“, — ამბობს სტაინჰაუერი.

მას შემდეგ, რაც ფონონთა ასეთი წყვილი იპოვეს, მკვლევრებს ამჯერად უნდა დაედასტურებინათ, იყვნენ თუ არა ისინი თანაფარდობაში და რჩებოდა თუ არა ჰოკინგის რადიაცია დროთა განმავლობაში მუდმივი (იყო თუ არა სტაციონარული). ეს პროცესი საკმაოდ მოუხელთებელი იყო, რადგან ყოველ ჯერზე, როდესაც ისინი საკუთარ შავ ხვრელს ფოტოს უღებდნენ, მას ამ პროცესში წარმოქმნილი სიცხე ანადგურებდა. ამიტომ, ჯგუფმა საკუთარი ექსპერიმენტი 97 000-ჯერ გაიმეორა; თანაფარდობათა მოძებნისთვის საჭირო მუდმივ გაზომვებს 124 დღე დასჭირდა. საბოლოოდ, მათი მოთმინება ამად ნამდვილად ღირდა.

ვაჩვენეთ, რომ ჰოკინგის რადიაცია სტაციონარულია, ანუ დროთა განმავლობაში უცვლელია, რაც სწორედ ისაა, რასაც ჰოკინგი პროგნოზირებდა“, — ამბობს კვლევის თანაავტორი, ისრაელის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფიზიკის ასოცირებული პროფესორი ჯეფ სტაინჰაუერი.

წყარო: Live Science

What do you think?

32 Points
Upvote Downvote

95 Comments

Leave a Reply
  1. Today, I went to the beach with my kids. I found a sea
    shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed.
    There was a hermit crab inside and it pinched her ear.
    She never wants to go back! LoL I know this is totally off topic but
    I had to tell someone!

    Here is my blog post; THC edibles

  2. Greetings from Ohio! I’m bored to tears at work so I decided
    to browse your blog on my iphone during lunch break.
    I enjoy the knowledge you present here and can’t wait
    to take a look when I get home. I’m amazed at how fast your blog
    loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G ..
    Anyhow, superb blog!

    My website THC Gummies

  3. Excellent beat ! I would like to apprentice at the same time as you amend your website, how can i
    subscribe for a weblog web site? The account aided me a acceptable deal.
    I were tiny bit acquainted of this your broadcast offered vivid
    clear concept

    Here is my blog post; buy weed near me (Brittany)

  4. Призвание может быть разным.

    Найти его — это понять, каким именно способом мы сможем наиболее продуктивно и
    с удовольствием приносить пользу другим людям.

    Как определить призвание и предназначение.
    Астрология или воля и авторитетность?

  5. Alasan Slot Online Dicintai Oleh Banyak Pemainnya Casino
    Terdapat alasan Slot Online disukai banyak orang.
    Bursa Slot Online terus menjadi sangat besar dan lebih
    besar oleh karena pemain di dimana saja merangkul Slot Online atau
    seluler.

    Menurut beberapa prediksi, industri perjudian judi poker bernilai
    sangat besar pada tahun 2017, dan digit ini ditetapkan keluar sebagai
    lebih dari ganda lipat pada tahun 2024. Slot Online adalah contoh
    sektor pasar pemain yang bertaruh online terbesar juga dengan pertumbuhan paling cepat, di samping poker online., bingo dan taruhan olahraga.

    Apakah penyebab Slot Online begitu disukai? Dalam artikel perihal ini,
    kami memberikan bukan satu tetapi empat penjelasan mengapa kalian menyukai permainan Slot Online.

    Sedang banyak orang yang belum mengetahui alasan opsi
    slot memiliki banyak peminat. Dapat di pastikan, mereka harus memahami alasan tersebut.

    Kemungkinan, sebagian besar dari teman-teman yang belum menyadari akan tertarik selepas tahu alasan inilah.

    Dasar Slot Online Disukai Kebanyakan orang
    Hiburan
    Ke-1 dan terpenting, Slot Online adalah bentuk hiburan. Saat ini,
    bermain Slot Online sama memikat atau imersifnya dengan sinema atau game.
    Bila teknologi Slot Online adalah lebih canggih, pembentuk game semakin konsetrasi menjembatani kesenjangan sela slot tradisional dan juga dunia hiburan.

    Saat ini, dibahas slot berdasarkan cuplikan game, slot dari film, dan gim slot 3D.
    Dalam paruh pertama minggu 2019 saja, kalian telah melihat
    slot seperti Jumanji kemudian Akademi Sihir bertiara Harry Potter dari NetEnt, Playboy Gold dari Microgaming,
    juga Castle Builder II yang terinspirasi permainan. Dengan semua game diatas, nilai hiburanlah dengan membawa pemain terbawa.

    Ketidakpastian
    Satu-satunya rahasia keberhasilan bukan hanya Slot Online
    tetapi sela-sela mesin slot ialah ketidakpastian. Mesin slot pertama muncul terhadap akhir abad ke-19, tetapi mereka amat menjadi
    canggih dalam abad ke-20 jika operator menggunakan pembangkit nomor acak (RNG) sebagai teknologi khusus.

    Slot online telah berkembang besar dalam hal bayangan dan suara, akan tetapi teknologi RNG masih menjadi kekuatan lantaran utama.
    Ketika kalian duduk untuk bermain Slot Online dan seluler, pemain tidak tahu apa
    yang ingin mereka dapatkan. Ketidakpastian karena tidak
    memandang apa yang terjadi serta yang membuat perjudian online kembali di dunia slot akan ke
    indah untuk meraih lebih banyak.

    Bonus Deposit Slot Online
    Manalagi yang bisa Anda tambahkan ke dalam signifikansi dan kegembiraan permainan slot untuk menjadikannya lebih menarik?
    Objek gratis tentunya. belakangan ini ada ratusan games online dan seluler serta ribuan Slot Online.
    Sebagian besar situs game online menawarkan sekian bonus sambutan, duit setoran, dan kelebihan tanpa setoran bagi membawa pemain ditrasnfer.

    Kemenangan bervariasi dalam besaran dan jenis meskipun demikian kesamaan yang anda miliki adalah maka mereka memberi eulogi kepada pemain adalah uang bermain iseng-iseng.
    Dalam kebanyakan keadaan, ada persyaratan tersendiri yang melekat di dalam bonus.

    Misalnya, sebagian bonus slot cukup dengan dapat dipertaruhkan di
    dalam slot atau slot online tertentu yang dipilih oleh casino.
    Itu cukup bagus untuk jutaan pemain yang memanfaatkan bonus slot sehari-hari.

    Kemenangan Jackpot Progresif Maksimum
    Nantinya, tujuan utama bermain judi Slot Online adalah sebagai menang.
    Jelas, Slot Online sama seperti bentuk penghibur lainnya karena diberikan biaya yang berperan serta.
    Tapi bentuk hiburan apa lagi yang mengusulkan potensi hadiah beribu-ribu atau bahkan ratusan juta?

    Slot online progresif menawarkan berlipat-lipat hadiah.
    Tidak serius kami? Lihat tulisan kemenangan jackpot terhebat sepanjang
    masa ini. Keunggulan slot terbesar buat sejarah dimenangkan bagi seorang
    tentara dewasa 26 tahun dari Inggris yang membawa pulang lebih akibat dari £ 13.
    209. 300 (atau sebagian besar dari $20 juta pada saat itu) saat ia memenangkan slot online Mega Moolah sampai
    Betway Casino di dalam Oktober 2015.

    Tidak tersedia yang berhasil mengalkulasi total kemenangan baki dari permainan Slot
    Online, tetapi angkanya pastinya tidak diragukan lagi hasil baik miliaran.

    Demikian pembahasan postingan mengenai Alasan Slot Online Disukai Oleh Banyak sekali Pemain Casino.
    Hamba harap penjelasan kepribadian abdi dapat menjawab antara pertanyaan bagi petaruh yang ingin tahu keunggulan dibalik kepopuleran sarana slot.

    Saran bagi setiap pemain slot, untuk mencapai skala terbaik pemain kudu
    bermain dengan tekun dan memiliki pengertian yang baik.

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

ტესტი იცით თუ არა წვიმის სხვა სახელები

ტესტი: იცით თუ არა წვიმის სხვა ქართული სახელები

შავი ხვრელი

ფიზიკოსთა თქმით, შავ ხვრელში ადამიანის შესვლის ერთი გზა არსებობს